اطلاقات و مراتب اسلام و ايمان و كفر از آيات قرآن كريم استفاده مىشود كه ايمان و كفر مراتب دارد و حتى اسلام هم مراتب و اطلاقات مختلف دارد و ممكن است يك نفر به حسب يك اطلاق مسلمان به حساب آيد و به اعتبار ديگر نفى مسلم بودن از او بشود . در باب زكات فطره از حضرت باقر ع مالك جهنى روايتى دارد . خود اين شخص مورد توثيق رجاليين نيست ولى اجلّاء خيلى مهم از او أخذ حديث كرده‌اند و اين براى توثيق و اعتبار او كافى است . در اين روايت آمده است : كه زكات فطره را به مسلمين بدهيد « فان لم تجد مسلماً فأعط مستضعفاً » « 1 » ، بنابراين مستضعف را از أصناف و فِرَق مسلمين خارج دانسته است . صاحب حدائق مستضعف را از أصناف مسلمين دانسته و مىگويد : مستضعف حدّ وسط بين مؤمن و كافر است . اما در همين روايت مستضعف را مسلمان قرار نداده است . به نظر مىرسد آيه شريفه « الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً » مائده / 3 ظهور دارد در اينكه تا قبل از نزول اين آيه گرچه بدون اعتقاد به مسأله ولايت اهل نجات بوديد ، ولى اسلام دين شما نبوده است . اما بعد از نزول آيه شريفه ، اسلام ، دين متكامل با ولايت است و به دين همراه با ولايت اسلام اطلاق مىشود . از روايات متواترى كه راجع به اين آيه است استفاده مىشود كه اشخاصى كه امير المؤمنين ع را به امامت قبول ندارند به حسب اطلاق اين آيه مسلمان نيستند ولى در عين حال مىگوييم : اسلام هم مراتب دارد . بعضى از مراتب آن براى حفظ دم است « 2 » . [ و آن به مجرد شهادتين گفتن است ] كه آن مرتبه از اطلاق غير از اين

--> ( 1 ) - ( 2 ) - توضيح بيشتر : آيه شريفه مىفرمايد : قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ ، حجرات / 14 . بنابراين به حسب اين آيه مجرد شهادتين گفتن براى اطلاق اسلام كافى است اما تا اين اظهار عقيده از قلب سرچشمه نگرفته باشد به آن اطلاق ايمان نمىشود .